N poetry slam ladin
Na ciaculeda cun Irene Moroder per scuvierjer chësc mond

Na forma leterera particulera, te na rujeneda de mendranza: na bela ancunteda nia da uni di. Y propi perchël ei ulù nuzé la doi plates de chësc mëns per chësta ntervista.

Pudëis’a Ve prejenté, n curt, prëibel?
Son Irene Moroder de Urtijëi, oma de trëi mutons, nsenianta tla scola elementera, poetry slammer y autëura dl liber per mutons y mutans „Florian y l pitl igl“.

Can y co ie pa nasciuda la pascion per l poetry slam?
La ie nasciuda tl ann 2016, canche fove jita a na sëira a Maran, ulache Lene Morgenstern ova prejentà chësta forma de leteratura. La sensazion che ove abù a liejer dant n mi test dan n publich me à fat pensé: „Chësc ulëssi fé mo!“

Cun trëi cunzec: cie Ve sà pa l plu bel pra chësta forma artistica?
La cumbinazion danter forma scrita y performance, l multilinguism, la lidëza artistica.

Rujenon de rujeneda: co iel pa a fé poetry slam per ladin?
Canche porte dant n test ladin dan la jënt de Gherdëina o dl’autra valedes ladines iel per mé for bel a udëi che l vën prijà dassënn y che la jënt se tën de bon che lieje dant te si rujeneda dl’oma. Canche lieje dant n test ladin a Bulsan o Maran pra n poetry slam, l prijea la jënt nia ladina ënghe, la dij che l ti sà bel a audì la meludia de chësta rujeneda, ma ala fin me savëssel mefun mpo bel che la ntendëssa nce mi cuntenuc. Perchël ti pieti suënz sëuraprò na traduzion curta tl tudësch o talian.
De nuëmber ei pudù fé pea pra n poetry slam ladin tl’Engiadina a Sent. La jënt di Grijons à ntendù do la rata bën, danz che é judà pea dassënn cun mimica y gestualità. Me é propi devertì dassënn te chëla ucajion.

Tan mpurtanta ie pa la pert dl feedback dl publich? Tant sënten pa chëla ntan la performance?
Zënza l publich ne fossel degun poetry slam. L poetry slam viv dl aplaus y dl recunscimënt per l test y la performance. Aldò dl feedback che giape ntan – ma suënz nce do – la performance, porti dant n test mo n iede te vel’ autra ucajion o nia. Canche a na muta jëuna ti vën la legrimes ntan che te liejes dant n test, ses che l test à emuziunà y che l à l putenziel per unì liet dant mo sun vel’ autra paladina.

Y tan nervëusa sëis’a dan na performance?
Al didandcuei ne sons nia plu tan nervëusa, me ncunforte sun la performance. Do belau diesc ani sons rueda a n pont che son segura de mé y de chël che feje sun paladina. A dì la urità, me godi propi dassënn i cin’ menuc dan microfonn. Mpue nervëusa sons mé canche porte dant n test nuef, iló sons for curiëusa de coche l publich l tol su.

Can scrijëis’a l plu gën? Via per l di o de nuet? Sun papier o sun fonin o computer? Canche savëis che l sarà tosc na sëira de poetry slam o canche l’ispirazion s’l damanda?
Ie scrije l plu gën canche son sëula, po iel unfat sce l ie di o nuet, sce son nzaul sa mont sun n banch o a cësa sun divan. Datrai me tomele ite zech che é audi o udù o sentì y che me fej pensé do. Po’ scriji su a man mi prim pensieres sun na plata. Canche abine dl’aurela i scriji su sun computer per pudëi lauré ora mi test. Vel’ test ei scrit te na sëira, pra d’autri plu lonc ei ënghe raganià datrai mënsc alalongia. Ie scrije plutosc aldò dl’ispirazion, ma l vën nce dant che scrije per na ucajion speziela o sun ncëria.

Per finé via: ciuni ie pa i proiec tl daunì?
Proiec n ëssi trueps, l tëmp ne lascerà nia pro duc. Ulësse jì inant a pité sëires de „Poetry slam & mujiga“, acumpanieda o da mi uem Georg Malfertheiner o dal jëunn Mattia Demetz. Vel’ terminn ei bel eper l’ansciuda, un de chisc ie unit a s’l dé tres la SAAV (Lia Autores Südtirol), l sarà de merz tl Carambolage cun mi uem Georg ala percuscions. N auter terminn fis ie l „Literaturfestival 2026“ ai 17 de merz a Burnech. Dassënn me ncunforti nce sun l „Internationaler Autor:innenaustausch BODENSEE:BLICK“ a Bregenz. Iló arei la bela ucajion de pudëi liejer dant n test per ladin dan n publich nteressà ala rujenedes de mendranya. Fajeré dessegur nce pea pra vel’ poetry slam a Bulsan tl Waaghaus, pra l campiunat regiunel dl Poetry Slam 2026 y pra l Philosophy Slam a Persenon. Y povester vëniel pu a s’l dé velch de nuef; son for njenieda per jì sun paladina!

[Bruno Maruca]